Zagadki o drzewach

Zagadki o drzewach from Aneta Sitak

Dlaczego należy chronić lasy?

Drzewa wspierają życie

Jak odróżnić, które drzewo jak się nazywa?

Był kiedyś taki dowcip. Idą dwaj koledzy na spacer i jeden mówi do drugiego: „Ty, patrz, jakie ładne drzewa”. Na co ten drugi odpowiada: „Nic nie widzę, bo mi las zasłania”. Tak to z nami, niestety, jest. Widzimy las, nie widzimy drzew. Tymczasem warto nauczyć się je odróżniać, rozpoznawać owoce, liście, a nawet obyczaje. Tak, tak, drzewa też mają obyczaje. Ruczaj więc do lasu i niech już on ci niczego nie zasłania.

Czy wiesz, że…

Las to fabryka deszczu oraz wielka pompa odsysająca z gleby nadmiar wody? Z jednego hektara lasu liściastego wyparowuje dziennie co najmniej 25 tysięcy litrów wody. Woda ta zmienia się w chmury, z których spadnie kiedyś deszcz. Jeden dorodny klon w upalny dzień może pobrać z gleby i oddać do atmosfery do 300 litrów wody na godzinę.

Instrukcja obsługi lasu

Drzewa dzielą się na iglaste i liściaste. O wszystkie trzeba dbać i – w żadnym wypadku – nie niszczyć ich. Dlatego: - nie pal w lesie ognisk, nie krzycz, nie śmieć,

- nie kalecz drzew, nie zrywaj z nich kory, nie obrywaj gałęzi, nie obcinaj wierzchołków.

Dlaczego tyle „Nie”? a ty byś chciał, by ktoś zdzierał z ciebie skórę i łamał ręce? Nie? No właśnie. Poza tym pamiętaj, że las rośnie powoli, a zniszczyć można go w jednej chwili. Każde drzewo ma koronę (kształt tworzony przez liście i gałęzie), a więc jest królem roślin i zasługuje na dobre traktowanie.

Nasze drzewa

MODRZEW – bardzo lubi słońce i nie znosi zbyt bliskiego sąsiedztwa innych drzew. Wtedy obraża się i nie wykształca ładnych gałązek. Za to jeśli dać mu dużo miejsca, rozrasta się na boki. Nikt go jednak nie zaprasza na święta do domu, bo choć jest drzewem iglastym, to na zimę traci igły.

fot.A. Sitak

fot. A. Sitak

SOSNA – gdy jest mała, wygląda jak śmieszna choineczka. Z czasem traci część gałęzi rosnących niżej (usychają i odpadają), za to bujnie rozwija się jej nieco spłaszczona korona. Iglaste gałązki zdobią szyszki, w których schowane są nasiona. Sosna bombarduje nimi teren wokół siebie. U podnóża drzewa zawsze zbiera się dywan z igieł, zwany igliwiem. Sosny lubią rosnąc na piaszczystych glebach. Świetnie przyjmują się tez na nadmorskich wydmach.

fot. A. Sitak

ŚWIERK – najbardziej kłujące drzewo występujące w naszym kraju. Jego gałęzie rosną piętrowo, im wyżej, tym mniejsze, nadając drzewu regularny kształt stożka. Szyszki świerkowe są podłużne i spore, o wiele większe niż sosnowe. Pod świerkiem zimą jest zawsze cieplej niż pod innymi drzewami, ponieważ przed mrozem chroni ziemie dywan z igieł oraz gęste, zielone gałęzie.

fot. A. Sitak

TOPOLA (osika) – ma strzelistą, rozrastającą się na boki koronę. Zimą poznasz ja bez trudu – od idącego w górę pnia odchodzą fantazyjnie powyginane gałęzie. Ma dwukolorowe liście – z jednej strony zielone, z drugiej szarawe. Gdy wieje wiatr, drzewo sprawia wrażenie, jakby dygotało z zimna. Wiosną wypuszcza miliony nasion, każdemu dając spadochron z miękkiego puchu.

źródło grafiki: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Topola_nad_Kana%C5%82em_1.jpg

źródło: Poradnik małego skauta, Marcin Przewoźniak, wydawnictwo Papilon.

Jak zmierzyć wysokość drzewa?

Zamiast się na drzewo wspiąć, Musisz jakiś patyk wziąć. Kto potrafi dobrze liczyć, Wspinaczki nie ma co ćwiczyć.

źródło grafiki: Antonio D'Emanuele In2ShФФT, dostępne na dzień 27.05.2013 http://www.flickr.com/photos/antoniodemanuele/6093649373/

Najprościej wdrapać się na czubek drzewa i spuścić z góry długą miarę. Ewentualnie ściąć je i wtedy zmierzyć choćby szkolną linijką… Świetny żart? Jednak człowiek to nie wiewiórka, a wierzchołek drzewa jest miękki, cienki i na pewno nie utrzyma ośmiolatka, nawet szczupłego. Zresztą po co ryzykować życie? Zresztą jaki sens miałoby powalenie drzewa, by przekonać się, ile ma metrów? Przecież można to sprawdzić, nie ruszając się z ziemi.

Sposób pierwszy

Potrzebujesz: słońca, bo drzewo musi rzucać cień, dwumetrowego kija oraz miarki.

źródło: "Poradnik małego skauta", Marcin Przewoźniak;
wydawnictwo Papilon, str. 74.

Ustaw się obok drzewa i wbij kij w ziemię. Zmierz jego cień. Aha, kij ma 2 metry, a jego cień 3 metry. Zapisano? Teraz mierzysz cień drzewa: 15 metrów. Podziel długość cienia drzewa przez długość cienia kija: 15:3=5. To oznacza, że drzewo jest od kija pięć razy wyższe. Czyli: 5x2=10. Drzewo ma 10 metrów wysokości. Proste? 

Sposób drugi

Potrzebujesz: słońca oraz tych samych przedmiotów.

Ustaw kij obok drzewa. Jego długość znasz – to 2 mety. Nazwij ten wynik A. Zmierz długość cienia drzewa. To 15 metrów. Nazwij ten wynik B. teraz zmierz długość cienia rzucanego przez kij – to 3 metry. Nazwij ten wynik C. teraz skorzystaj ze wzoru: A x B : C.

Czyli: 2x15=30, a 30:3=10

 Jak wysokie mogą być drzewa?

Brzoza. Kasztan i grab dorastają do 25 metrów, a olcha czarna i klon zwyczajny mogą mieć nawet o 5 metrów więcej. Jodła, buk i lipa są bardziej ambitne i strzelają w górę na 40 metrów, a sosna na 45 metrów. Dąb i tak patrzy na nie z góry, ponieważ żyje bardzo długo i ma czas, by urosnąć do 50 metrów. 

Zapamiętnik

Wysokość drzew mierz zawsze na płaskim terenie. Jeśli ustawisz się w zagłębieniu albo na niewielkim nawet wzniesieniu, odczyt będzie nie dokładny. Stosując metodę z cieniem, wybierz drzewo, którego cień nie załamuje się na innych przedmiotach lub przeszkodach, np. na ścianach domów, wodzie, pozostałych drzewach, ale leży płasko na ziemi.

Najwyższe drzewa na świecie

źródło grafiki: autor: Rafał Próchniak, Wielkie Sekwoje, dostępne na dzień 27.05.2013,http://www.flickr.com/photos/burlap/4534233433/

Aż do 115 metrów dorastają kalifornijskie sekwoje, które nalezą do najwyższych drzew świata. Ale mają groźnego konkurenta. To australijskie daglezje, które osiągają nawet 135 metrów wysokości, choć obecnie najwyższe drzewo tego gatunku ma „zaledwie” 101 metrów. Najwyższa znana daglezja została ścięta w Australii w 1885 roku – liczyła 143,25 metra! w Polsce drzewa są znacznie niższe (do 40 metrów). Gdyby rekordowo wysokie sekwoje rosły w centrum Warszawy, ich korony sięgałyby tarasu widokowego Pałacu Kultury i Nauki.

źródło: "Poradnik małego skauta", Marcin Przewoźniak, wydawnictwo Papilon.